Skip to content

Adolygiad Llywodraeth Cynulliad Cymru o Wariant

Dolenni perthnasol

Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.
Sue Essex , Y Gweinidog dros Gyllid. Llywodraeth Leol Gwasanethau Cyhoeddus

Yn y cyfarfod llawn ar 10 Rhagfyr, mewn ymateb i Jenny Randerson AC, dywedais y byddwn yn darparu mwy o wybodaeth i'r holl aelodau ar y broses a'r meini prawf fyddai'n cael eu defnyddio yn adolygiad Llywodraeth y Cynulliad o wariant.  

Ceir dwy brif elfen i'r adolygiad hwn. Rydym yn edrych yn ofalus ar ein rhaglenni cyfredol ac yn gwerthuso eu cyfraniad at gyflawni ein blaenoriaethau. Rydym hefyd yn edrych yn fanylach ar nifer o faterion penodol a bydd yr wybodaeth honno'n dylanwadu ar benderfyniadau'r Cabinet ynghylch dyrannu'r gyllideb yn y dyfodol. 

Y broses werthuso

Mae'r Cabinet wedi cytuno ar gyfres o feini prawf sy'n sail i'r broses o asesu a gwerthuso'r gwariant cyfredol. Mae'r meini prawf hyn yn seiliedig ar:

  • ein gweledigaeth a amlinellir yn "Cymru: Gwlad Well",
  • yr ymrwymiadau sydd yn ein maniffesto,
  • ein gwerthoedd, sef cydraddoldeb, cyfiawnder cymdeithasol a datblygu cynaliadwy,
  • ein hymrwymiad i gyflwyno gwasanaethau effeithiol ac effeithlon,
  • y gofynion statudol y mae'n rhaid inni eu bodloni.

Mae'r broses werthuso'n seiliedig ar system PART Swyddfa Rheoli a'r Gyllideb yr Unol Daleithiau. Bydd yn cynnig gwybodaeth strwythuredig er mwyn helpu'r Gweinidogion i asesu pa mor berthnasol yw pob rhaglen wario i flaenoriaethau Llywodraeth y Cynulliad a pha mor effeithiol yw'r gwariant hwnnw. 

Materion penodol

Mae'r adolygiad yn ystyried prosiectau manwl gan gynnwys gweithredu Adolygiad Wanless ac adroddiadau nifer o grwpiau gorchwyl a gorffen a sefydlwyd gan y Cabinet. Byddwn yn cynnwys cyrff sy'n darparu gwasanaethau, fel y Cyrff Cyhoeddus a Noddir gan y Cynulliad ac awdurdodau lleol, yn yr adolygiad hwn. Mae fy swyddogion wedi cysylltu â'r Cyrff Cyhoeddus a Noddir gan y Cynulliad i egluro'r cefndir ac wedi cynnal trafodaethau cynnar gyda Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru. Byddaf hefyd yn cynnal cyfres fer o drafodaethau wyneb-yn-wyneb gyda chynrychiolwyr sefydliadau amrywiol i wrando ar eu barn.

Byddwn hefyd yn edrych yn fanylach ar rai materion pwysig o ran gwariant. Bydd yr adolygiad yn ystyried y gwaith sy'n cael ei wneud ar weithredu adroddiad Wanless ar iechyd a gofal cymdeithasol. Rydym yn edrych ar y gwelliannau o ran effeithlonrwydd y gall contract TG a newid busnes Merlin ar gyfer y 10 mlynedd nesaf eu cynnig, a sut y gall y gwelliannau hynny ryddhau mwy o gyllid ar gyfer gwasanaethau rheng flaen. Byddwn yn edrych ar gyfleodd i wneud arbedion ym maes caffael - gan gynnwys manteision posibl y rhaglen wobrwyedig, Menter Caffael Cymru. Rydym yn edrych ar y nifer fawr o grantiau amrywiol y mae Llywodraeth y Cynulliad a'r Cyrff a noddir ganddi yn eu gweithredu.  Byddwn yn ystyried y gwerthusiadau canol tymor o raglenni cronfeydd strwythurol yr UE. Rydym hefyd yn disgwyl y bydd y broses werthuso yn tynnu sylw at faterion eraill y bydd angen eu hystyried.

Yr adolygiad effeithlonrwydd

Mae tîm yr adolygiad gwariant yn cadw mewn cysylltiad agos ag adolygiad effeithlonrwydd y Trysorlys/Swyddfa'r Cabinet. Rydym wedi dechrau cynnal adolygiad cwmpasu byr i weld pa mor berthnasol fydd hwn i'n gweithgarwch parhaus ni o ran gwella effeithlonrwydd.

Yr amserlen

Byddaf yn cyhoeddi rhai llinellau sylfaen diwygiedig ar gyfer 2005-06 wrth gyhoeddi'r gyllideb atodol ym mis Mawrth. Bydd hyn yn golygu newid y llinellau sylfaen gwastad presennol fel y gall rhaglenni cyfalaf allweddol gynllunio ar gyfer y dyfodol ac ymdrin ag unrhyw newidiadau tymor byr allweddol eraill. Byddaf yn gwneud datganiad bryd hynny ar hynt yr adolygiad hwn. Fodd bynnag, nid wyf am geisio rhagweld prif ganlyniadau'r adolygiad a fydd yn effeithio ar gyllideb ddrafft 2004 (ar gyfer 2005-06 hyd 2007-08) y byddwn yn ymgynghori arni yn yr hydref.

Yn yr hydref bydd y pwyllgorau'n ystyried y blaenoriaethau ar gyfer y gyllideb a byddaf yn ymgynghori â hwy ar fy nghynigion drafft. Byddaf yn cyhoeddi'r wybodaeth a ddaw i'r amlwg yn ystod yr adolygiad o wariant fel y gall y pwyllgorau ei hystyried wrth wneud eu penderfyniadau. Byddaf yn ymgorffori canlyniadau'r adolygiad o wariant yn fy natganiad ar y gyllideb ddrafft.

Wrth gynnal yr adolygiad hwn rydym ym dod wyneb yn wyneb â hen batrymau gwariant cyfarwydd. Bydd yn rhaid gwneud penderfyniadau anodd wrth addasu'r rhain i adlewyrchu ein blaenoriaethau. Rydym wedi ymrwymo i weithredu'r camau a'r egwyddorion sydd yn "Cymru: Gwlad Well".  Bydd yr adolygiad yn dylanwadu ar ein penderfyniadau er mwyn sicrhau bod ein cyllideb yn cael ei rhannu yn y ffordd orau posibl er mwyn gweithredu blaenoriaethau Llywodraeth y Cynulliad.