Skip to content

Ysgrifenedig - Hunanladdiadau

Dolenni perthnasol

Mae gofyn bod gennych y feddalwedd gywir i weld gwybodaeth benodol ar y wefan hon. Mae'r dudalen hon yn cynnig cysylltiadau i raglenni gweld a darllen sydd ar gael am ddim.
Edwina Hart, Gweinidog Dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol
Mae marwolaethau trist y bobl ifanc yn Ne Cymru drwy hunanladdiad yn ddiweddar wedi tynnu sylw at yr angen i ni ddod â’r nifer fawr o bolisïau a mentrau ar atal hunanladdiadau at ei gilydd er mwyn creu un cynllun gweithredu.

O’r herwydd, rwyf yn cyhoeddi y byddwn yn paratoi Cynllun Gweithredu ar Atal Hunanladdiadau i Gymru.

Rwyf wedi gofyn i fy swyddogion fwrw ymlaen â’r gwaith hwn yn ddi-oed ac adeiladu ar y cynnydd a wnaed yn unol â’r Fframweithiau Gwasanaeth Cenedlaethol Iechyd Meddwl cyfredol ar gyfer Oedolion a Phlant a’r Cynllun Gweithredu ar Hybu Iechyd Meddwl.

Gobeithio y bydd pob un ohonoch yn cefnogi’r Cynllun Gweithredu arfaethedig hwn ar Atal Hunanladdiadau i Gymru. Bydd yn ystyried y dystiolaeth orau fwyaf cyfredol o bob rhan o’r DU, ac yn benodol ymgyrch “Dewiswch Fywyd” yr Alban sydd wedi bod yn effeithiol iawn, yn ôl yr adroddiadau cychwynnol.

Mae’r Cynulliad yn cydweithio â’r Heddlu a phartneriaid lleol ym Mhen-y-bont ar Ogwr ac â Gwasanaeth Cenedlaethol Iechyd y Cyhoedd er mwyn mynd ati i ddadansoddi’r holl farwolaethau hyn i weld a oes angen ystyried unrhyw ffactorau newydd yn hytrach na’r ffactorau unigol a chymdeithasol o ran risg a nodwyd yn yr adolygiad defnyddiol iawn o hunanladdiadau hyd at 2006 a gynhyrchwyd ar ran y Bwrdd Iechyd Lleol ym mis Ionawr. Nodaf gyda diddordeb adolygiad a gyhoeddwyd yn ddiweddar yng nghylchgrawn y British Medical Journal a fu’n dadansoddi’r tueddiadau dros gyfnod o amser a nodi bod cyfraddau hunanladdiad ymhlith dynion ifanc wedi lleihau yng Nghymru a Lloegr yn ystod y 10 mlynedd diwethaf.

Hoffwn i gymeradwyo’r partneriaid lleol ym Mhen-y-bont ar Ogwr sy’n defnyddio mecanwaith y Byrddau Iechyd Lleol ac sy’n gweithio’n agos gyda’r sector gwirfoddol a’r heddlu ar y mater hwn. Mae’n galonogol iawn gweld ei fod yn gweithio’n dda ac yn cynnwys dinasyddion lleol a’r sector gwirfoddol.

Rwyf hefyd wedi cytuno y bydd rhai prosiectau peilot mewn gwaith i atal hunanladdiadau’n cael eu cynnal yn yr ardaloedd hynny sydd â’r nifer uchaf o hunanladdiadau ac rwy’n ymwybodol fod y cyfraddau’n amrywio ar draws awdurdodau lleol Cymru. Problem genedlaethol yw hon yn hytrach nag un sydd wedi’i chyfyngu i un ardal leol, felly bydd y prosiectau hyn yn digwydd mewn gwahanol rannau o Gymru.

Mae tystiolaeth gryf o bob cwr o’r byd fod angen i’r adroddiadau a geir yn y cyfryngau fod yn gyfrifol er mwyn ceisio sicrhau nad oes mwy yn lladd eu hunain ac yn cael eu hannog i efelychu’r rhai sydd eisoes wedi gwneud hynny. Mae’r cyfryngau yng Nghymru wedi cydweithio’n dda gyda ni a chyda gwasanaethau lleol, ac wedi ymdrin â’r pwnc yn gyfrifol. Rwy’n gobeithio y gall y cyfryngau yn y DU a charfanau eraill â buddiant ddilyn eu hesiampl.

Hoffwn ganmol y Samariaid am y gwaith ardderchog y maent yn ei wneud yn y maes hwn. Mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr a Heddlu De Cymru eisoes wedi tynnu sylw’r wasg at ddogfen y Samariaid sy’n atgyfnerthu’r neges hon er mwyn helpu’r cyfryngau i ymdrin â chlystyrau o’r fath, sef

“Dylai’r sylw a roddir yn y wasg i achos o hunanladdiad fod yn gynnil ac yn sensitif. Dylai osgoi ymdrin â’r pwnc mewn ffordd sy’n creu cyffro ac osgoi rhoi manylion penodol am y dull a ddefnyddiwyd. Mae pobl ifanc mewn perygl mawr ac mae ymchwil yn dangos mai nhw yw’r grŵp sydd fwyaf tebygol o gael eu dylanwadu gan straeon yn y cyfryngau”.

Diolch am eich cefnogaeth o ran peidio ag ychwanegu at y sylw a gafwyd yn y cyfryngau i’r mater sydd wedi’i gyfeirio at y cyhoedd a phartneriaid yn ardal Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr. Gwyddom fod sylw o’r fath a’r cyhoeddusrwydd sy’n dod yn ei sgil yn cynyddu’r risg i bobl agored i niwed.

Rwy’n mawr obeithio y gallwn uno gyda’n gilydd i gefnogi’r gwaith ar y cynllun gweithredu sydd eisoes ar y gweill. Bydd yn cynnig cyfeiriad strategol cenedlaethol, yn cael ei ddatblygu’n gyflym ac yn canolbwyntio ar y camau i’w cymryd i leihau risgiau ac atal hunanladdiadau.