Skip to content

Datganiad Llafar - Ardaloedd y Fframwaith Adfywio

Dolenni perthnasol

Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.
Jocelyn Davies, y Dirprwy Weinidog dros Dai ac Adfywio

Ddoe, lansiais gronfa buddsoddi Cymru mewn adfywio. Heddiw, yr wyf am roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau am ddatblygiad pwysig arall ym maes adfywio, sef y fframwaith ar gyfer ardaloedd adfywio. Mae a wnelo adfywio â phobl ac â lleoedd a'i nod yw creu lleoedd cynaliadwy yn y tymor hir er mwyn gwella ansawdd bywyd y bobl sy'n gweithio ac yn byw yn y mannau hynny ac yn eu cyffiniau. Mae'r term 'adfywio' yn cynnwys amrywiaeth o weithgareddau, o adnewyddu llecynnau trefol yn ffisegol er mwyn iddynt fod yn fwy economaidd hyfyw, cynnal eu natur unigryw a rhoi sylw i fethiannau'r farchnad, i weithio gyda phobl yn eu cymunedau er mwyn mynd i'r afael ag achosion sylfaenol amddifadedd. Bydd y math hwn o beth yn digwydd ledled Cymru drwy gyfrwng gwahanol sefydliadau a phartneriaethau.

 

Wrth gyhoeddi fframwaith ar gyfer ardaloedd adfywio, y nod yw egluro ein dull o weithio yn yr ardaloedd hyn a'n hymagwedd at fuddsoddi ynddynt yn y dyfodol. Fe'i gosodir yng nghyd-destun gweithredu ehangach gan y Llywodraeth, ond mae'n edrych yn benodol ar y dull o weithio yn yr ardal adfywio sy'n cael ei arwain gan fy adran. Fe'i datblygwyd ar ôl gwrando'n ofalus ar wahanol grwpiau sy'n ymwneud ag adfywio ledled Cymru, a chydweithio parhaus rhwng y Llywodraeth a'r sector ehangach yw un o brif egwyddorion y fframwaith.

 

Yn unol â'n hymrwymiadau yn 'Cymru'n Un', cyhoeddwyd model ar gyfer ardaloedd adfywio gyntaf dair blynedd yn ôl. Nod yr Ardaloedd Adfywio yw mynd i'r afael â'r diffyg cydraddoldeb rhwng gwahanol ardaloedd yng Nghymru drwy fuddsoddi mewn mannau sy'n tanberfformio ar hyn o bryd, a hynny o ran yr economi ac o ran lles, er mwyn gwella'u perfformiad. Drwy fuddsoddi mewn meysydd sy'n tanberfformio ar hyn o bryd, ein nod fydd gwella ffyniant a lles yng Nghymru drwyddi draw. Ein nod fydd manteisio ar gyfleoedd buddsoddi a fydd yn arwain at ddatblygu cynaliadwy mewn canolfannau trefol a gwledig ledled Cymru.

 

Erbyn hyn, mae saith ardal adfywio, a'r rheini'n sicrhau budd sylweddol i rai o'n hardaloedd mwyaf di-fraint. Mae'r rhain mewn mannau lle y gall ymdrech ychwanegol gydlynol wneud gwahaniaeth go iawn o ran adnewyddu lleoedd a'r cymunedau sy'n byw ynddynt. Yr ydym yn buddsoddi mewn ardaloedd lle na wnaiff grymoedd y farchnad ar eu pen eu hunain gynorthwyo'r adfywio, yn enwedig lle bydd crynodiadau o amddifadedd.

 

Yn awr, mae'n bryd inni ystyried y sefyllfa. Mae angen inni sicrhau ein bod yn dysgu yn sgil yr arferion adfywio gorau a'n bod yn adeiladu ar arferion arloesol sydd wedi'u datblygu yng Nghymru. Nid yw'r ddogfen yn newid ein polisi. Yn hytrach, mae'n gosod fframwaith gwireddu cliriach i bawb sy'n ymwneud â gwaith adfywio. Mae gennyf ymrwymiad i Lywodraeth agored, dryloyw a chynhwysol. Dyna un o'r rhesymau dros gyhoeddi'r fframwaith hwn ar gyfer ardaloedd adfywio. Yr wyf am i'r ddogfen hon gynnig fframwaith a fydd yn tywys camau ymarferol er mwyn inni allu rhoi'r egwyddorion hyn ar waith.

 

Yn ystod y tri mis diwethaf, mae fy swyddogion wedi cydweithio'n glos â phartneriaid i weld ymhle yr ydym yn llwyddo yn yr ardaloedd adfywio, ond hefyd ymhle y mae angen inni wneud pethau'n well. Mae'r fframwaith yn disgrifio dull o gydweithio wrth wneud penderfyniadau ynglŷn â buddsoddi mewn ardaloedd adfywio yn y dyfodol. Mae hefyd yn rhestru'r egwyddorion a ddylai fod yn sail i'r dull newydd ac a ddylai fod yn sylfaen wrth benderfynu ynglŷn â buddsoddi yn y dyfodol. Un o'r egwyddorion a fydd yn tywys y buddsoddi hwnnw yn y dyfodol yw y dylai gweithgarwch yn yr ardaloedd hyn gefnogi polisïau a rhaglenni ehangach y Llywodraeth. Neges glir a chroyw yr ydym wedi'i chael gan bartneriaid yw y dylid integreiddio polisïau cenedlaethol yn ogystal â pholisïau lleol gymaint ag y bo modd. Yr wyf am weld trywydd polisi clir a syml ar gyfer adfywio ar lefel genedlaethol yn cefnogi cyflawni pethau'n effeithiol ar lefel leol.

Y tu hwnt i'n dull o weithio yn yr ardaloedd adfywio, mae angen gwneud gwaith ehangach yn awr i gydlynu gweithgarwch sy'n cael ei dywys gan adfywio drwy bob rhan o'r Llywodraeth. Yr wyf yn sefydlu panel adfywio cenedlaethol i gynnig cyngor arbenigol ac i oruchwylio'r gwaith hwn. Byddaf yn gwneud cyhoeddiad arall ynglŷn â chyfansoddiad y panel cyn diwedd y flwyddyn. Cymeradwyaf y fframwaith hwn i'r Aelodau, a chroesawaf sylwadau yn awr ac yn ystod y misoedd a ddaw.