Skip to content

Datganiad Ysgrifenedig - Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar y trefniadau i ariannu anghenion dysgu ychwanegol ôl-16 mewn ysgolion ac addysg bellach yn y dyfodol

Dolenni perthnasol

Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.
Leighton Andrews, y Gweinidog dros Blant, Addysg a Dysgu Gydol Oes

Ym mis Mawrth eleni, mewn ymateb i bwysau ariannol cynyddol ac anghynaliadwy a phryderon cysylltiedig a fynegwyd gan ddarparwyr ôl-16, dysgwyr a rhieni, cyhoeddais fod Grŵp Gorchwyl a Gorffen wedi'i sefydlu i ystyried a chyflwyno argymhellion ar opsiynau yn y meysydd canlynol:

  • Sefydlu system well ac unedig ar gyfer trosglwyddo pobl ifanc dros 16 oed ag anghenion dysgu ychwanegol i ddarpariaeth addysg mewn ysgol neu sefydliad Addysg Bellach;
  • Sicrhau gwell gwerth am arian wrth wario ar addysg ôl-16 ar gyfer pobl ifanc ag anghenion dysgu ychwanegol, a hynny yng nghyd-destun yr her ariannol a wynebir dros y 3 blynedd nesaf;
  • Gwella’r dulliau o rannu’r arbenigedd sydd eisoes ar gael mewn ysgolion arbennig a cholegau addysg bellach o ran darparu ar gyfer pobl ifanc dros 16 oed ag anghenion dysgu ychwanegol;
  • Defnyddio lleoliadau tu allan i'r sir a thu allan i'r wlad;
  • Buddsoddi yn y ddarpariaeth ôl-16 ar gyfer pobl ifanc ag anghenion dysgu ychwanegol mewn ysgolion ac addysg bellach.

Roedd y Grŵp Gorchwyl a Gorffen yn cynnwys cynrychiolwyr o ysgolion prif ffrwd ac ysgolion arbennig, colegau lleol a cholegau arbennig, Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, adrannau addysg a gwasanaethau cymdeithasol yr awdurdodau lleol, Cydffederasiwn y GIG, Gyrfa Cymru ac Estyn. SNAP Cymru (mudiad gwirfoddol) oedd yn cynrychioli dysgwyr a rhieni/gofalwyr.

Hoffwn ddiolch yn fawr i aelodau'r Grŵp am eu gwaith.

Ceir copi o'u hadroddiad yn Atodiad 1. Rwyf wedi cymeradwyo pob un o’r 15 argymhelliad a wnaed gan y Grŵp, sy'n gyson â chyfeiriad y newid i’r systemau a'r prosesau statudol presennol sy'n effeithio ar ddysgwyr hyd at 25 oed ag anghenion dysgu ychwanegol. Maent hefyd yn ategu’r Adolygiad o Adnoddau Rheng Flaen.

Byrdwn argymhellion y Grŵp Gorchwyl a Gorffen yw sicrhau mwy o gysondeb ar draws Cymru; hybu cydweithio rhanbarthol, a chanolbwyntio mwy ar werth am arian yn y broses gomisiynu. Mae cynllunio gwell yn hanfodol er mwyn sicrhau mwy o ddewisiadau lleol i bobl ifanc y mae eu hopsiynau ar ôl gadael ysgol wedi'u cyfyngu ar hyn o bryd i goleg preswyl sydd ymhell oddi cartref.

Bydd fy swyddogion yn gweithio gyda rhanddeiliaid i weithredu’r argymhellion canlynol a wnaed gan y Grŵp Gorchwyl a Gorffen:

  • Sefydlu protocol ar y cyd rhwng yr holl bartneriaid sy'n ymwneud â'r broses o gynllunio ar gyfer trosglwyddo;
  • Cymryd camau i sicrhau bod y broses o gynllunio ar gyfer trosglwyddo, ynghyd â'r asesiadau a'r penderfyniadau sy'n ymwneud â lleoliadau mewn colegau arbenigol ar ôl gadael ysgol, yn digwydd yn gynharach;
  • Cynnig newidiadau deddfwriaethol yn ymwneud â'r canlynol ac ymgynghori arnynt:
    - cyflwyno cynllun datblygu unigol yn lle'r datganiad AAA i bob dysgwr hyd at 25 oed;
    -  trosglwyddo i'r awdurdodau lleol y cyfrifoldeb am ariannu lleoliadau mewn colegau addysg bellach arbenigol ac am gyllid eithriadol mewn colegau lleol;
    - trosglwyddo i'r awdurdodau lleol y cyfrifoldeb am drefnu asesiadau sy'n canolbwyntio ar ganlyniadau o dan Adran 140 o'r Ddeddf Dysgu a Sgiliau, gan gadw cyfrifoldeb Gyrfa Cymru i ddefnyddio'r asesiadau hyn i lunio cynlluniau dysgu a sgiliau unigol sy’n ystyrlon a realistig;
    - trosglwyddo i'r awdurdodau lleol y cyllid a'r cyfrifoldeb am y ddarpariaeth AAA ôl-16 mewn ysgolion arbennig a'r ddarpariaeth AAA y tu allan i'r sir, a chymorth ychwanegol ar gyfer darpariaeth AAA ôl-16 mewn ysgolion prif ffrwd. I baratoi ar gyfer hyn, rwyf wedi cynnig cynnydd sylweddol yn y cyllid hwn yn y Gyllideb ddrafft.
  • Annog awdurdodau lleol i ddatblygu dull consortiwm ar gyfer contractio sy'n 'buddsoddi i arbed'; 
  • Sicrhau cydweithio agosach rhwng awdurdodau lleol i ddadansoddi cynnydd yn y galw am ddarpariaeth AAA a’r modd y caiff ei gyflenwi a'i reoli;
  • Datblygu a dosbarthu canllawiau ar waith consortiwm a chynllunio/comisiynu darpariaeth Anghenion Dysgu Ychwanegol;
  • Annog colegau addysg bellach, ysgolion arbennig a cholegau arbenigol i sefydlu consortia ar y model 'both a adenydd' gyda golwg ar rannu arbenigedd;
  • Sefydlu dulliau amgen o ddosbarthu cyllid atodol i golegau addysg bellach drwy ddyraniadau cyllid prif ffrwd;
  • Sicrhau cydweithio rhwng awdurdodau lleol a phartneriaethau presennol y Cynllun Cyfarpar Cymunedol ochr yn ochr ag ysgolion, sefydliadau addysg bellach a cholegau ac ysgolion arbenigol.

Ceir copi o'r adroddiad llawn yn y Llyfrgell ac yn ynghlwm islaw.