Diogelwch tân

Gall tanau ddechrau’n sydyn a lledaenu’n gyfl ym, gan ddifrodi eich cartref a’ch eiddo a pheryglu bywydau.

Mae sawl peth yn achosi tân, ond mae rhai rhagofalon syml y gallwch eu cymryd i’w hatal rhag dechrau. Y ffordd fwyaf effeithiol o achub bywyd ac osgoi anafi adau os bydd tân yw gosod larwm mwg ar bob llawr yn y cartref a’i brofi bob wythnos. Y math sy’n cael ei wifro i mewn i’r prif wifrau yw’r gorau neu larwm â batri deng mlynedd.

Cyngor arall am ddiogelwch:

• Cadwch fatsis a thanwyr o olwg a chyrraedd plant.
• Diffoddwch a gwaredwch sigaréts yn briodol.
• Cadwch bob tân a gwresogydd wedi’u gwarchod yn dda, yn enwedig rhai agored.
• Mae gard digonol yn gwarchod y lle tân cyfan neu’r ardal o amgylch y tân – nid y tân ei hun yn unig. Pan fydd plant o gwmpas, defnyddiwch un gyda chlipiau ochr sy’n cael eu gosod mewn bracedi wal sefydlog.
• Os oes tân glo gennych, defnyddiwch gard gwreichion dros nos.
• Cadwch wresogyddion cludadwy a chanhwyllau yn ddigon pell oddi wrth ddodrefn a llenni.
• Peidiwch â sychu na chrasu dillad dros y tân neu’r popty nac yn agos atynt.
• Ewch â’ch blanced drydan i gael ei phrofi yn rheolaidd.
• Peidiwch â phrynu dodrefn os nad yw’r label gwrthsefyll tân arnynt – gallai fynd ar dân yn hawdd.
• Peidiwch â gorlwytho socedi trydan.
• Am wiriad diogelwch tân di-dâl gan eich Gwasanaeth Tân ac Achub lleol, ffoniwch 0800 169 1234 neu ewch i www.fireflash.org (dolen allanol)

Rydych bron deirgwaith yn fwy tebygol o gael eich lladd mewn tân sy’n dechrau yn y nos felly gwnewch yn siŵr eich bod yn drefnus gyda’r nos:

• Sicrhewch fod pob sigarét yn cael ei diffodd yn briodol.
• Caewch bob drws, diffoddwch a datgysylltu plwg pob teclyn heblaw’r rheiny a gynlluniwyd i’w gadael ymlaen fel DVD neu oergelloedd.
• Peidiwch â gadael y teledu na’r teclynnau trydanol eraill ar y gosodiad
  golau-coch. Cofi wch eu diffodd bob amser a datgysylltu’r plwg pan na fyd
  dwch yn eu defnyddio.
• Os oes angen i chi gadw drws ystafell wely plentyn ar agor, caewch y drysau i’r ystafell fyw a’r gegin.
• Peidiwch ag ysmygu yn y gwely.
• Cynlluniwch sut y byddech yn dianc ac ymarfer y drefn, rhag ofn bydd tân, fel bod pawb yn gwybod sut i ddianc yn ddiogel. Cofi wch efallai y bydd rhaid i chi ddianc yn y tywyllwch.
• Cymerwch ofal arbennig os ydych wedi blino neu wedi bod yn yfed.
• Diffoddwch a datgysylltu plwg eich blanced drydan pan fyddwch yn y gwely
  heblaw y cafodd ei gynllunio i’w gadael ymlaen dros nos.

Un achos sylweddol o farwolaeth oherwydd tanau yng Nghymru yw coginio dan ddylanwad alcohol. Ar gyfer coginio’n ddiogel:

• Peidiwch â choginio ar ôl bod yn yfed - os oes chwant ychydig o sglodion arnoch, ewch i’r siop sglodion. Mae’n llawer mwy diogel.
• Peidiwch byth â gadael bwyd yn coginio heb rywun i ofalu amdano.
• Cadwch lygad ar y badell bob amser wrth ffrio bwyd yn ddwfn. Ni ddylai’r badell gynnwys mwy nag un rhan o dair o olew. Gwell fyth, prynwch ffrïwr saim dwfn a reolir gan thermostat neu defnyddiwch sglodion ffwrn.
• Peidiwch â gadael y peiriant golchi, y peiriant golchi llestri neu’r peiriant sychu
  dillad ymlaen yn y nos neu pan fyddwch allan.
• Cadwch y ffwrn, yr hob, y tostiwr a’r gridyll yn lân – os bydd braster, briwsion
  a saim yn casglu, gallant fynd ar dân yn hawdd.
• Cadwch eitemau ffl amadwy fel erosol, glud, olew, paraffi n neu betrol o afael
  plant ac allan o’r gwres neu olau’r haul.

Dathlwch yn ddiogel – mae goleuadau addurniadol a chanhwyllau yn gallu bod yn beryglus iawn felly:

• Peidiwch â gorlwytho socedi trydan gyda goleuadau Nadolig ychwanegol.
• Os oes angen mwy o blygiau arnoch, defnyddiwch addasydd ‘bar’ â ffi ws.
• Diffoddwch ganhwyllau yn iawn a pheidiwch byth â’u gadael heb neb i ofalu
  amdanynt.
• Peidiwch â mynd allan a gadael goleuadau Nadolig neu ganhwyllau’n llosgi.
  Sicrhewch eu bod wedi diffodd cyn i chi fynd allan a chyn i chi fynd i’r gwely.
• Os oes hen oleuadau gennych, ystyriwch o ddifrif prynu rhai newydd a fydd yn cyrraedd safonau diogelwch llawer uwch.
• Peidiwch â defnyddio goleuadau yn yr awyr agored oni bai eu bod wedi’u gwneud yn benodol at ddefnydd felly.

Cofi wch – peidiwch â pheryglu eich hun drwy daclo tân. Ewch allan, arhoswch allan a ffoniwch am y gwasanaeth tân. I gael archwiliad diogelwch yn rhad ac am ddim ac eich cartref a larymau mwg rhad ac am ddim, ffoniwch eich gwasanaeth tân lleol.

Dolenni cysylltiedig allanol

Atal Tân Cymru
Gwasanaeth Tân ac Achub de Cymru
Wasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru
Gwasanaeth Tân ac Achub Gogledd Cymru