Skip to content
Cofrestrwch ar gyfer y canlynol: Cylchlythyr | Newyddion

Y Gweinidog yn ymweld â bwthyn yng Nghwmdâr, ar ôl i Cadw ei brynu er mwyn diogelu ein treftadaeth ddiwydiannol unigryw

Mae Cadw, gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru, wedi prynu darn unigryw o’n treftadaeth yng Nghwmdâr yng nghymoedd y De, er mwyn i bobl leol ac ymwelwyr gael cyfle prin i weld drostynt eu hunain sut oedd bywyd mewn cymuned fach lofaol yn y 19eg a’r 20fed ganrif.
Dydd Mawrth 24 Gorffennaf 2012

Rhoddir allweddi 3 David Street i Huw Lewis, y Gweinidog Treftadaeth ac Adfywio, yn swyddogol wrth iddo ymweld â’r tŷ ddydd Mawrth 24 Gorffennaf. Mae’r bwthyn hwn yn unigryw gan ei fod wedi parhau bron heb ei newid y tu mewn na’r tu allan ers iddo gael ei adeiladu ym 1854. Bydd Cadw yn ei drwsio’n ofalus er mwyn ei ddiogelu yn ei ffurf wreiddiol fel enghraifft brin o sut yr oedd tai yn y cymoedd yn edrych ar yr adeg pan gafodd ei adeiladu gyntaf.  

Mae llawer o bobl yn cydnabod pa mor bwysig yw adeiladau rhestredig ac ardaloedd cadwraeth, ac maen nhw’n deall bod yn rhaid defnyddio deunyddiau traddodiadol i’w trwsio ac i wneud unrhyw waith cynnal a chadw arnynt. Fodd bynnag, mae’r rhan fwyaf o adeiladau cymoedd y de wedi newid llawer dros y blynyddoedd, ac mae perygl y gallai nodweddion unigryw trefi’r ardal gael eu colli.

Bydd y bwthyn hwn yn cael ei ddefnyddio fel adnodd dysgu i bobl sy’n gweithio neu’n byw mewn tai traddodiadol yn y cymoedd. Nod y prosiect yw hyrwyddo dealltwriaeth o bwysigrwydd cadw cymeriad a hanes y tai, a chynnig cyngor ymarferol ar faterion technegol fel perfformiad thermal i ddangos bod cadw nodweddion gwreiddiol mewn cyflwr da yn talu, yn amgylcheddol ac yn economaidd.

Dywedodd Huw Lewis,

“Dim ond 158 mlwydd oed yw’r tŷ teras hwn, ac felly dyma’r adeilad ifancaf yn ein casgliad o 128 o adeiladau hanesyddol ar draws Cymru. Mae hefyd yn un o’r rhai lleiaf o ran maint, ond nid yw’n llai pwysig oherwydd hynny. Rydyn ni mor falch o weld y prosiect unigryw hwn yn mynd rhagddo, gan ei fod mor bwysig diogelu cymeriad arbennig cymoedd y De. Trwy gael pobl yr ardal a’r bobl sy’n gweithio yn y sector i feddwl am hanes adeiladau, ein gobaith yw meithrin balchder a chreu ymdeimlad o berchnogaeth a fydd yn helpu i warchod treftadaeth yn gyffredinol yn yr ardal drawiadol hon.

“Yn ogystal â rhoi cyfle i arddangos unrhyw fanteision gwyrdd a allai ddeillio o drwsio a gwella adeilad mewn modd sy’n cydnabod ei rinweddau hanesyddol, byddwn ni’n sicrhau y bydd yr holl sgiliau traddodiadol a gaiff eu defnyddio i drwsio’r tŷ yn cael eu rhoi ar waith i hyfforddi eraill, er mwyn sicrhau bod y sgiliau hyn yn parhau yn y dyfodol.”

Mae hynny’n arbennig o berthnasol yng Nghymru gan fod gennym fwy o adeiladau traddodiadol fel cyfran o’n holl stoc adeiladau nag unrhyw wlad arall ym Mhrydain. Felly, mewn ffordd, gallech ddweud bod gennym fwy o dreftadaeth ar ffurf adeiladau i’w gweld bron ym mhobman. Mae adeilad a gafodd ei adeiladu cyn 1919, gyda waliau cerrig solet yn un o’i nodweddion, yn cael ei ystyried yn adeilad traddodiadol. Yng Nghymru, mae 34% o’n hadeiladau wedi eu hadeiladu mewn modd traddodiadol, o’i gymharu â 22% yn Lloegr, 20% yn yr Alban, 16% yng Ngogledd Iwerddon ac, o ran diddordeb, dim ond 10% yng Ngweriniaeth Iwerddon.

Ar ôl gorffen y gwaith angenrheidiol, bydd modd i’r cyhoedd drefnu mynd i weld y tŷ ar amser penodol, er mwyn osgoi caniatáu i ormod o bobl fod yno ar yr un pryd.

 

Rhannu

Delicious
Delicious
Digg
Digg
reddit
reddit
Facebook
Facebook
 
Ynglyn a nodi tudalennau cymdeithasol

Perthnasol

Dolenni

Cadw

Tagiau

Diwylliant a chwaraeon 24 Gorffennaf 2012 Programme for Government - Culture and Heritage Y De-ddwyrain
 
 

Newyddion yn ôl dyddiad

 
Awst 2014
Ll M M I G S S
<< Gor    
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
I'n dilyn ni trowch i