Dyma’r ail flwyddyn i’r ymweliadau hyn, sydd wedi’u hariannu gan Lywodraeth Cynulliad Cymru, gael eu cynnig fel rhan o’r ymdrechion i fynd i’r afael â TB gwartheg yn yr Ardal Triniaeth Ddwys. Eleni, mae’r cynnig o ymweliadau wedi’u hymestyn i ffermwyr sydd ag eiddo ychydig y tu allan i ffiniau’r ardal gweithredu dwys, ble y bwriedir cynllunio dull cynhwysfawr o fynd i’r afael â Dileu TB.
Mae ceidwaid gwartheg cymwys wedi derbyn llythyr i’w hysbysu y bydd rhywun yn cysylltu â hwy dros yr hydref a’r gaeaf i drefnu apwyntiad i adolygu ac asesu eu harferion bioddiogelwch. Milfeddygon y ffermwyr fydd yn ymweld.
Mae gwella bioddiogelwch yn hanfodol i ddiogelu buchesi rhag TB gwartheg trwy gyfyngu ar gyfleoedd i heintiau gael eu trosglwyddo rhwng gwartheg, a rhwng bywyd gwyllt a gwartheg.
Meddai Dr. Christianne Glossop, Prif Swyddog Milfeddygol Cymru:
“Mae bioddiogelwch yn agwedd bwysig o’n dull cynhwysfawr o fynd i’r afael â TB gwartheg. Y llynedd, roedd pob un o’r ffermwyr gafodd gynnig ymweliadau wedi’u derbyn, a chafodd y cynnig ei ymestyn i ffermwyr oedd ychydig y tu allan i ffin yr Ardal Gweithredu Dwys.
"Hoffwn annog ceidwaid gwartheg i dderbyn y cynnig o ymweliad. Nid yw’n costio dim ond eich amser, a bydd yn helpu i leihau’r risg o gyflwyno heintiau i’ch buches.”
Meddai Robert Price-Jones, un o’r milfeddygon lleol fydd yn gwneud yr ymweliadau:
"Mae’r ymweliadau hyn yn gyfle da i mi fel milfeddyg eistedd i lawr gyda’m cleient i dreulio amser penodol yn ail-werthuso arferion presennol. Mae’n bwysig iawn bod ceidwaid gwartheg yn ystyried y camau ymarferol y gallant eu cymryd i ddiogelu eu buchesi a’u busnes."Nid oes gwarant y bydd bioddiogelwch yn sicrhau na fydd y fuches yn cael ei heintio gan TB, ond mae cadw’r clefyd allan yn ei gwneud yn fwy tebygol y bydd y fuches cadw’n iach, ac yn parhau i fod yn iach.”
Yn dilyn pob ymweliad, bydd cynllun gweithredu wedi’i deilwra yn cael ei baratoi ar gyfer pob ceidwad gwartheg, gan gynnig canllawiau ar fesurau i leihau’r risg o TB gwartheg ar ffermydd unigol, trwy ddiogelu eu buchesi rhag cael eu heintio gan wartheg a bywyd gwyllt arall. I ffermwyr gafodd ymweliad y llynedd, bydd ymweliad eleni yn rhoi cyfle i adolygu’r cynllun hwnnw, ac i adeiladu arno.
Roedd yr argymhellion oedd yn dilyn ymweliadau llynedd yn cynnwys cyfyngu ar y cysylltiad rhwng anifeiliaid trwy:
- Wneud llety gwartheg a storfeydd bwyd yn ddiogel rhag moch daear;
- Defnyddio cafnau gydag ochrau ar oleddf a’u codi o leiaf 3 troedfedd o’r llawr;
- Pori da byw nad ydynt yn debygol o gael yr haint ar feysydd ble mae moch daear yn bresennol.
Mae mesurau i reoli clefydau gwartheg yn well, gan gynnwys profi gwartheg am TB bob chwe mis, a chyfyngu symudiadau i mewn ac allan o’r Ardal Gweithredu Dwys wedi’i sefydlu ers 1 Mai.
Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru hefyd yn cynnal dau ymgynghoriad cyhoeddus ar hyn o bryd ar TB. Mae un yn gysylltiedig â TB mewn geifr, camelidau a cheirw ledled Cymru. Mae’r llall yn gysylltiedig â Gorchymyn yn caniatáu i Lywodraeth Cynulliad Cymru ladd moch daear yn yr Ardal Gweithredu Dwys.











