Cerflun Syr Tasker Watkins yn cael ei ddadorchuddio yn Stadiwm y Mileniwm

Mae’r cerflun 9 troedfedd, un tunnell o Syr Tasker Watkins VC, bellach ar safle amlwg sy’n arwain at brif fynedfa’r stadiwm yn Stryd Westgate, lle y bydd cannoedd o filoedd o ymwelwyr yn pasio trwy gydol y flwyddyn pan gynhelir digwyddiadau a chwaraeon o bwys.

Cafodd y cerflun efydd ei ddadorchuddio ddoe gan ei ferch, Y Fonesig Mair Griffith-Williams mewn seremon, wedi gorymdaith gan y fyddin a’r band o ail fataliwn Catrawd Frenhinol Cymru.

Roedd dros 150 o bwysigion yn bresennol yn y seremoni, gan gynnwys yr Arglwydd Brif Ustus, yr Arglwydd Judge, y Prif Weinidog, Rhodri Morgan, Arglwydd Dafydd Elis Thomas, Archesgob Cymru, a’r Uwchfrigadydd RJM Porter.

Dechreuodd y cysyniad o’r cerflun ger Stadiwm y Mileniwm pan gafodd y syniad ei hyrwyddo gan wyr busnes o Gaerdydd, Mr Stanley Thomas Senior a Syr Stanley Thomas, a chafodd ei gomisiynu gan Undeb Rygbi Cymru, Llywodraeth Cynulliad Cymru a Chyngor Sir Caerdydd.

Meddai’r Prif Weinidog, Rhodri Morgan:

“Roedd Syr Tasker yn unigolyn unigryw, ac rwy’n dal i gredu ei fod yn un o Gymry amlycaf yr ugeinfed ganrif.

“Bydd y cyllid o £25,000 gan Lywodraeth y Cynulliad tuag at ei gerflun yn sicrhau na fydd cyfraniad hynod Syr Tasker i rygbi yng Nghymru, a’i wasanaeth fel milwr a barnwr, fyth yn cael ei anghofio, yn union fel nad anghofiodd yntau ei wreiddiau o ganol Cymoedd Cymru.

“Pan fydd pobl yn ymweld â Stadiwm y Mileniwm, byddant yn ei ystyried yn enghraifft eiconig o ddyn dawnus a phenderfynol, ond ar yr un pryd dewr a gostyngedig.

“Bellach, gall Gymru barhau i gael ei hysbrydoli gan ei etifeddiaeth am flynyddoedd maith.”

Roedd Syr Tasker Watkins, a fu farw ym mis Medi 2007 yn 88 oed, yn cael ei ystyried yn gyffredinol fel un o’r Cymry mwyaf dylanwadol ddiwedd yr ugeinfed ganrif, a chafodd gydnabyddiaeth byd-eang am ei lwyddiannau mewn sawl maes o ymdrech bersonol.

Daeth ei amlygrwydd ym maes gweinyddu rygbi a’r gyfraith wedi iddo sicrhau ei enw da trwy weithred ddewr yn ystod y rhyfel a arweiniodd at gyflwyno Croes Victoria iddo am ddewrder neilltuol.

Roedd yn Llywydd Undeb Rygbi Cymru o 1993 hyd at 2004, ac yn ystod y blynyddoedd hynny gwelodd y gêm yn troi’n broffesiynol, llunio pedair Rhanbarth Cymru ac adeiladu Stadiwm y Mileniwm.

Fel bargyfreithiwr medrus, cododd drwy’r farnwriaeth i gyrraedd un o’r safleoedd cyfreithiol uchaf yn y DU, pan ddaeth yn Ddirprwy Brif Ustus Cymru a Lloegr.  

Trwy gydol ei oes, roedd ganddo gysylltiad agos a balch a pherthynas arbennig â Glamorgan Wanderers RFC ar gyrion Caerdydd.

Dechreuodd gorymdaith filwrol yng Nghastell Caerdydd heddiw, trwy Stryd Westgate ac i Stadiwm y Mileniwm lle y ffurfiodd y milwyr warchodlu anrhydeddus yn y seremoni dadorchuddio.

Meddai Alun Ffred Jones y Gweinidog dros Dreftadaeth:

“Nid oes unrhyw un i gymharu â’r oes o wasanaeth a roddodd Syr Tasker i’w wlad mewn nifer o wahanol swyddogaethau; arwr rhyfel, cyfreithiwr, barnwr a gweinyddwr chwaraeon.

“Mae’r cerflun hwn, mor agos at gartref cenedlaethol y gêm yr oedd yn ei garu, yn deyrnged addas i ddyn hynod.”

Meddai’r Fonesig Mair Griffith-Williams:

“Rwy’n falch iawn fod fy nhad wedi ei gofio yn y cerflun gwych hwn ac yn arbennig o falch ei fod yma yn Stadiwm y Mileniwm.  Mae’r teulu yn hynod falch i bawb sydd wedi gwneud hyn yn bosibl.”

Cafodd y cerflun ei lunio gan yr arlunydd o Llanilltud Fawr, Roger Andrews, sydd ag enw da yn rhyngwladol fel cerflunydd ffigurau dynol ac adeiladau cofiadwy.

16 Tachwedd 2009

Rhannu

Delicious

Digg

reddit

Facebook

Tagiau

Newyddion yn ôl chwiliad

Newyddion yn ôl pwnc

• Y Gogledd
• Y Canolbarth
• Y De-orllewin
• Y De-ddwyrain
• Cymru Gyfan