Mae lymffoedema, sef chwyddi cronig yn aelodau’r corff – yn gyflwr gwanychol cronig ac mae’n effeithio ar unigolion yn gorfforol, yn seicolegol ac yn gymdeithasol.
Amcangyfrifir bod tua 6,000 o bobl yn dioddef o lymffoedema yng Nghymru.
Ar hyn o bryd mae amrywiaeth mawr yn y modd y caiff gwasanaethau eu trefnu a’u darparu ledled Cymru gyda nifer o ddioddefwyr yn methu cael diagnosis a thriniaeth sy’n briodol a rhai ond yn llwyddo i gael gwasanaeth am eu bod yn dioddef o ganser. Mae’r strategaeth newydd yn galw am gydweithio, gyda’r saith Bwrdd Iechyd sydd yng Nghymru yn gweithio gyda’i gilydd i sicrhau bod gwasanaeth cyson yn cael ei ddarparu i gleifion.
Dyma rai o brif nodau’r Strategaeth Lymffoedema:
- Codi ymwybyddiaeth ynghylch lymffoedema a sut y gall strategaethau trin syml wella ansawdd bywyd y claf
- Ymrymuso cleifion i fyw eu bywyd mor annibynnol ag y bo modd a lleihau’r risg sy’n gysylltiedig â lymffoedema
- Gwella gallu cleifion i fanteisio ar wasanaethau lymffoedema
- Darparu dulliau ataliol cynhwysfawr i gleifion sydd â risg o ddatblygu lymffoedema
Gofynnwyd i’r saith Bwrdd Iechyd yng Nghymru ddatblygu cynlluniau erbyn diwedd mis Mawrth 2010 yn nodi sut y byddant yn cyflawni pwyntiau gweithredol allweddol y strategaeth.
Er mwyn helpu i roi’r strategaeth ar waith bydd rheolwr yn cael ei gyflogi ar gyfer y prosiect Cymru gyfan. Bydd ei gyfrifoldebau yn cynnwys datblygu llwybrau gofal o’r camau asesu a gwneud diagnosis drwodd i’r driniaeth.
Dywedodd Edwina Hart:
“Mae’n hanfodol ein bod yn sicrhau bod pobl sy’n dioddef o lymffoedema yn cael y driniaeth gywir, gan y gweithwyr proffesiynol cywir, yn y lle cywir ar yr adeg gywir. Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru wedi ymrwymo i sicrhau bod gwasanaethau’n cael eu darparu sy’n seiliedig ar dystiolaeth a hefyd ar safonau cenedlaethol a phroffesiynol.
"I’r diben hwn felly mae Llywodraeth y Cynulliad wedi gofyn i Gymdeithas Gwasanaethau Lymffoedema Cymru ddatblygu strategaeth i gyfarwyddo a llywio gwelliannau dros amser.”
16 Rhagfyr 2009











