Skip to content

Defnyddio ymgyrch genedlaethol yn ganolbwynt ar gyfer ABCh

Addysg Bersonol a Chymdeithasol

Defnyddio ymgyrch genedlaethol yn ganolbwynt ar gyfer ABCh

Integreiddiodd un ysgol gynradd weithgareddau Wythnos Atal Bwlïo, a oedd yn hybu lles emosiynol, yn rhaglen ABCh yr ysgol. Ystyriodd y dysgwyr yr hyn yr oedd bwlïo yn ei olygu iddyn nhw a gofynnwyd iddyn nhw feddwl am bum peth na fydden nhw am i ffrind eu gwneud iddyn nhw, wedyn pum peth na fydden nhw byth yn eu gwneud i ffrind. Drwy drafod mewn grwpiau bach, cyfrannodd pob un o’r dysgwyr eu barn bersonol.  Drwy ddefnyddio sgiliau meddwl fel hyn, cafodd y negyddol ei ddefnyddio i dynnu sylw at y cadarnhaol. Drwy ofyn am bethau na fydden nhw am i rywun arall eu gwneud iddyn nhw, ac enwi pethau na ddylen nhw eu gwneud i bobl eraill, roedd yn haws hoelio sylw ar ymddygiad cadarnhaol. Sylweddolodd y dysgwyr yn gyflym fod y ddwy restr bron yr un fath yn union, a sbardunodd hyn drafodaeth yn y dosbarth cyfan am berthnasoedd a sut i drin pobl eraill. Defnyddiodd y dysgwyr eu canfyddiadau i greu posteri i hybu cyfeillgarwch a chyd-barch, ac i esbonio bod gennych chi hawl i fod yn ddiogel. Myfyriodd y dysgwyr ar eu gwaith yn nhermau hawliau’r unigolyn a hawliau pobl eraill. Cynhyrchodd pob dosbarth ei restr ei hun o hawliau dynol a chafodd y rhain eu harddangos yn neuadd yr ysgol. Gwahoddwyd rhieni ac aelodau’r gymuned leol i weld yr arddangosfa yn ystod Wythnos Atal Bwlïo. Yn olaf, ysgrifennodd pawb osodiadau cadarnhaol am ddysgwyr eraill yn eu dosbarth. Cafodd y rhain eu casglu ynghyd gan yr athrawes a’u cyflwyno i’r unigolyn.

Hefyd, penderfynodd cyngor yr ysgol ymgynghori â’r dysgwyr am fwlïo. Yn ystod amser ABCh, gofynnwyd i bob dysgwr feddwl am un syniad i fynd i’r afael â bwlïo a’i ysgrifennu ar ddarn o bapur. Casglodd cyngor yr ysgol yr atebion a gosod y syniadau yn nhrefn eu blaenoriaeth drwy ddefnyddio grid ar siâp diemwnt. Cafodd y syniadau eu trafod, eu cofnodi a’u cyflwyno i bennaeth yr ysgol. O ganlyniad i hyn, cyflwynodd yr ysgol reolau newydd i’r iard chwarae, arosfannau cyfeillgarwch a mainc ar gyfer cyfeillion. Hefyd, er mwyn annog y dysgwyr i chwarae rhan fwy gweithredol wrth hybu ymddygiad cadarnhaol, cafodd gwirfoddolwyr o Flwyddyn 6 eu hyfforddi i fod yn gynorthwywyr i’w cyfoedion. Mae hyn wedi helpu i leihau bwlïo ac i ddatrys anghydfodau yn yr iard ac mae wedi credu rhagor o gyfleoedd i’r dysgwyr ysgwyddo cyfrifoldeb a chymryd rhan ym mywyd yr ysgol. Cafodd y goruchwylwyr amser cinio wybod am reolau newydd yr iard chwarae a’u hyfforddi i hybu chwarae cydweithredol ac maen nhw’n defnyddio sticeri i wobrwyo ymddygiad da.

Cysylltiadau â’r fframwaith ABCh

Sgiliau

Cafodd y dysgwyr gyfleoedd i gydweithio ag eraill er mwyn:

  • cydweithio i ddatrys problemau
  • ffurfio a chynnal cyfeillgarwch a chydberthnasau eraill
  • ymwrthod â phwysau ac ymddygiad diangen gan gyfoedion
  • uniaethu â phrofiadau a theimladau pobl eraill
  • rheoli gwahanol emosiynau a datblygu strategaethau ar gyfer datrys gwrthdaro a delio â bwlïo.

Cafodd y dysgwyr gyfleoedd hefyd i ddatblygu su sgiliau meddwl:

  • defnyddio technegau priodol ar gyfer myfyrdod personol.

Ystod

Cyfrannodd y gwaith hwn at themâu Iechyd a lles emosiynol, Datblygiad moesol ac ysbrydol a Dinasyddiaeth weithgar. Cafodd y dysgwyr gyfleoedd i wneud y canlynol:

  • teimlo’n bositif amdanynt eu hunain a bod yn sensitif i deimladau pobl eraill
  • archwilio’u gwerthoedd personol
  • datblygu parch atynt hwy eu hunain ac at bobl eraill
  • gwerthfawrogi teulu a ffrindiau fel ffynhonnell o gymorth i’w gilydd
  • cymryd rhan ym mywyd yr ysgol.

Cafodd y dysgwyr gyfleoedd hefyd i ddeall:

  • ystod eu teimladau a’u hemosiynau eu hunain a theimladau ac emosiynau pobl eraill
  • bod gweithredoedd personol yn esgor ar ganlyniadau.

Cynlluniau at y dyfodol

Mae’r ysgol yn bwriadu adeiladu ar lwyddant yr ymagwedd hon a datblygu prosiect pontio lle bydd disgyblion Blwyddyn 6 yn creu cyflwyniad byr mewn gwasanaeth i esbonio’u pryderon ynghylch bwlïo, sef cyflwyniad a gaiff ei berfformio ar gyfer cynghorwyr cyfoedion o’r ysgol uwchradd.

Mae’r ysgol hefyd yn gobeithio ennill cydnabyddiaeth i’w gwaith ar fwlïo a hawliau dynol drwy wneud cais am Ddyfarniad Impetus cenedlaethol.

Dolenni perthnasol

Fframwaith ABCh yw’r ddogfen allweddol wrth gynllunio ABCh eang a chytbwys.