Skip to content

Eiriolaeth

Dolenni perthnasol

Canllawiau i awdurdodau lleol sy'n ddarparu gwasanaethau eiriolaeth i blant a phobl ifanc sy'n gwneud cwyn o dan Ddeddf Plant 1989.
Cyfle hyfforddiant newydd a chyffrous gan Tros Gynnal Plant.
Mae’r mesurau newydd yn roi rhagor o opsiynau gorfodi i Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru.
Bydd y safonau eiriolaeth hyn yn roi fframwaith i gynllunio, datblygu ac adolygu arferion ar bob lefel.

Mae plant a phobl ifanc yn dweud wrthym dro ar ôl tro pa mor werthfawr yw eiriolaeth, boed yn gymorth i fynegi barn neu'n gynrychiolaeth yn ymwneud â phenderfyniadau sy’n newid eu bywydau.

Beth yw eiriolaeth ar gyfer plant a phobl ifanc?

Mae eiriolaeth yn broses sy'n helpu plant a phobl ifanc i:

  • siarad drostynt eu hunain
  • cael gafael ar wybodaeth a gweithredu eu hawliau
  • cael cymorth i atal, dechrau neu newid rhywbeth.

Gall eiriolaeth olygu gwahanol bethau i wahanol bobl, yn dibynnu ar eu profiadau a'u dealltwriaeth. Mae rhai'n credu ei fod yn ymwneud â chwynion yn unig. Nid yw hyn yn wir bob amser.

Mae eraill yn credu ei fod yn gyngor. Ond er bod eiriolwyr yn darparu cyngor weithiau, maent yn canolbwyntio mwy ar wrando ar blentyn neu berson ifanc. Wedyn, maent yn sicrhau bod y plentyn neu'r person ifanc yn cael cyfle i fynegi ei farn, ei ddymuniadau a'i deimladau i bobl eraill, a bod ei sylwadau'n cael eu hystyried, p'un a yw'r eiriolwr cytuno â barn y plentyn neu'r person ifanc ai peidio.

Yn debyg i feicroffon

Gellir disgrifio eiriolwr fel meicroffon ar gyfer llais plentyn neu berson ifanc. Os nad yw plentyn neu berson ifanc yn teimlo'n ddigon hyderus i siarad dros ei hun neu os yw'n teimlo nad oes unrhyw un yn gwrando arno, bydd eiriolwr yn cryfhau llais y plentyn neu'r person ifanc ac yn ei wneud yn uwch ac yn fwy tebygol o gael ei glywed.

Nid yw'r eiriolwr yn dweud wrth blentyn neu berson ifanc beth i'w ddweud, ond yn hytrach mae'n ei helpu i fynegi ei farn eu hun am y penderfyniadau sy'n effeithio arno.

Hawl i gael eu clywed

Yn aml mae plant a phobl ifanc yn ei chael yn anodd cael atebion i gwestiynau syml ynghylch pa gymorth a chefnogaeth sydd ar gael iddynt, ac yn aml bydd rhai'n teimlo bod angen gwybodaeth a chyngor arnynt i deall eu sefyllfa'n well a'u helpu i wneud penderfyniadau.

Ond nid yw pawb yn gwybod bod ganddynt hawl i gael eu clywed pan fyddant am newid, atal neu ddechrau rhywbeth, a'u bod yn gallu cael cymorth gan eiriolwr.

Mae ymchwil a chanllawiau cenedlaethol yn datgan yn gyson bod buddiannau plant a phobl ifanc yn cael eu diogelu a'u hyrwyddo'n well os oes ganddynt hyrwyddwyr personol ar ffurf eiriolwr sy'n gallu eu helpu a chymryd rhan weithredol yn eu bywydau.

Mae ymyrraeth gynnar i ddatrys problemau'n gallu atal y broblem rhag gwaethygu a sicrhau arbedion sylweddol i wasanaethau yn yr hirdymor.