Skip to content

Y Gynddaredd

Dolenni perthnasol

Gall cŵn, cathod a ffuredau anwes ddod i’r DU neu ddod yn ôl i’r DU heb gael eu rhoi mewn cwarantîn, cyn belled â’u bod yn bodloni’r rheolau cymwys.
Os gwelwch air neu derm nad ydych yn ei ddeall, edrychwch ar yr eirfa yma am esboniad.
Milfeddyg a cwn
Mae'r gynddaredd yn glefyd feirysol yn y system nerfol a gall effeithio ar bob mamal gan gynnwys pobl.

Cefndir

Fel arfer mae'r clefyd yn lledaenu drwy boer o frathiad gan anifail sydd wedi'i heintio. Mae arwyddion clinigol yn cynnwys y parlys ac ymddygiad ymosodol sy'n arwain at farwolaeth boenus.

Cafodd y gynddaredd glasurol ei dileu o'r DU ym 1922. Mae'r Cynllun Teithio Anifeiliaid Anwes a chwarantin yn helpu i amddiffyn rhag anifeiliaid sydd wedi'u heintio'n dod i mewn i'r DU.  Oherwydd bodolaeth y clefyd mewn mannau eraill mae pryder y bydd y gynddaredd yn cael ei hailgyflwyno gan famaliaid sy'n cael eu mewnforio’n anghyfreithlon.

Mae rhagor o wybodaeth am lefel y gynddaredd mewn gwledydd eraill o amgylch y byd ar gael ar wefan Sefydliad Iechyd y Byd (dolen allanol – Saesneg yn unig). Mae gwybodaeth am y gynddaredd yn Ewrop i'w gweld ar wefan Bwletin Ewrop y Gynddaredd (dolen allano – Saesneg yn unig).
Mae rhagor o wybodaeth am y gynddaredd a mesurau rheoli cysylltiedig i'w gweld yn Strategaeth Rheoli Clefyd y Gynddaredd yng Nghymru a Lloegr 2011.

Y Gynddaredd mewn Ystlumod - Lyssafeirysau Ystlumod Ewropeaidd (EBLV)

Mae'r gynddaredd yn effeithio ar ystlumod yn ogystal â mamaliaid daearol. Canfuwyd math o'r gynddaredd a elwir yn Lyssafeirws Ystlumod Ewropeaidd (EBLV 2) mewn Ystlumod Daubenton yn y DU ar 8 achlysur. Cafwyd achos o berson yn marw o'r gynddaredd yn yr Alban ym mis Rhagfyr 2002 o ganlyniad i drafod ystlumod.

Mae ystlumod Prydeinig yn fwyaf actif yn ystod yr haf. Fel rheol bydd ystlumod yn osgoi cysylltiad â phobl ond weithiau gallant fynd i mewn i adeilad neu gael eu dal gan gath. Os byddwch yn dod o hyd i ystlum, yn fyw neu'n farw, peidiwch â chyffwrdd ag ef. Os yw'n ymddangos yn sâl neu mewn trafferthion, neu os yw wedi marw, ffoniwch linell gymorth yr Ymddiriedolaeth Cadwraeth Ystlumod ar 0845 130 0228 a gofynnwch am gyngor.

Argymhellir yn gryf y dylai'r sawl sy'n trafod ystlumod gael brechiad cyn dod i gysylltiad â nhw. Dylid cael cyngor ar unwaith ar sut i weinyddu'r brechlyn fel mesur rhagofalus yn erbyn y gynddaredd i unrhyw un sy'n cael ei frathu neu'i grafu gan ystlum.

Crynodeb o’r ymatebion i’r ymgynghoriad ar gyfer Strategaeth ar Reoli’r Gynddaredd

10/09/12
Mae Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (DEFRA) wedi cyhoeddi crynodeb o’r ymatebion i’r ymgynghoriad Strategaeth ddrafft ar Reoli’r Gynddaredd yng Nghymru a Lloegr 2011 ac ymateb y Llywodraeth i’r materion a gododd, lle bo’n berthnasol.
 

Strategaeth Rheoli Clefyd y Gynddaredd yng Nghymru a Lloegr 2011

21/03/12
Mae rhagor o wybodaeth am y gynddaredd a mesurau rheoli cysylltiedig i'w gweld yn y strategaeth rheoli.