Skip to content

Ceffylau

Dolenni perthnasol

Cynhaliodd Llywodraeth Cymru gynhadledd i drafod sut i fynd i’r afael â cheffylau a merlod sy’n cael eu gadael ac â phori anghyfreithlon.
Roedd rheoliadau newydd gan yr UE yn cyflwyno nifer o newidiadau i’r rheolau cyfredol ynghylch Pasbortau Ceffylau yn 2009.
Mae'r Cod hwn yn esbonio beth sy'n rhaid ichi ei wneud i ofalu am anifail at y safon y mae'r ddeddf yn gofyn amdani.
Pecynnau gwybodaeth i godi ymwybyddiaeth am glefydau a allai beryglu’r diwydiant ceffylau yn y Deyrnas Unedig.
Os gwelwch air neu derm nad ydych yn ei ddeall, edrychwch ar yr eirfa yma am esboniad.
ceffyl ac ebol

Ers 1 Gorffennaf 2009 mae rheolau'r Undeb Ewropeaidd i rym yn y DU sy'n cysoni rheoliadau adnabod ceffylau ledled Ewrop ac yn cryfhau'r cynllun pasbortau ceffylau.

Pori anghyfreuthlon

Roedd ymgyghoriad yn Gwanwyn 2013 eisiau’ch help ar ddarparu ateb hirdymor i daclo problemau ceffylau sy’n cael eu gadael i bori'n anghyfreithlon. Mae crynodeb o'r ymatebion nawr ar gael.

Rheolau ar gyfer adnabod ceffylau

Mae’r rheoliadau yn gofyn bod milfeddyg yn rhoi microsglodyn ym mhob ebol pan fydd ei berchennog yn gwneud cais am basbort.

Mae gwneud gosod microsglodyn yn orfodol yn helpu i adnabod ceffylau yn gywir gan fod hyn yn creu dolen barhaol rhwng y ceffyl a’i basbort.

Bydd y pasbort yn nodi’n glir os na fydd ceffyl yn gymwys i ymuno â’r gadwyn fwyd yn sgil cael cyffur a allai fod yn niweidiol i bobl. Trwy gryfhau’r system basbortau rydym yn:

  • lleihau’r risg i iechyd pobl
  • cael parhau i ddefnyddio moddion milfeddygol pwysig
  • diogelu’r farchnad cig ceffylau yn y wlad hon

Bydd rhoi microsglodyn hefyd yn helpu i adnabod ceffylau sydd wedi’u dwyn neu wedi’u gadael, er mwyn eu dychwelyd i’w perchnogion. Gallai hefyd helpu gydag achosion lles.
Mae'r Rheolau yn cynnwys:

  • Rhaid i geffylau llawn dwf gafodd eu geni cyn 30 Mehefin 2009 sydd heb basbort gael pasbort erbyn 31 Rhagfyr 2009, gyda nodyn i ddatgan nad ydynt yn cael bod yn rhan o’r gadwyn fwyd;
  • Dim ond milfeddyg sy’n cael gosod microsglodyn. Bydd yn rhaid i’r milfeddyg archwilio’r ceffyl i weld a oes microsglodyn ynddo eisoes neu dystiolaeth bod un wedi’i dynnu allan;
  • Bydd sebras ac aelodau ecsotig eraill o deulu’r ceffyl hefyd yn dod o dan y ddeddfwriaeth hon;
  • Yn ystod archwiliad milfeddygol, os nad yw’r pasbort ar gael neu os nad yw’r milfeddyg yn gwybod a yw ceffyl yn cael bod yn rhan o’r gadwyn fwyd, ni ddylai’r milfeddyg roi cyffuriau sydd wedi’u gwahardd ar gyfer anifeiliaid y gadwyn fwyd iddo e.e. phenylbutazone (“bute”), a rhaid defnyddio cyffur arall. Hefyd, os nad yw’r pasbort ar gael i’r milfeddyg, cyfrifoldeb y perchennog yw sicrhau bod unrhyw gyffuriau sy’n cael eu rhoi yn cael eu cofnodi yn y pasbort.
  • Rhaid i berchnogion a cheidwaid sicrhau bod manylion adnabod y ceffyl yn gywir a rhaid iddynt allu dangos y pasbort yn ddi-oed os bydd archwiliad yn cael ei gynnal. Perchennog neu geidwad yw’r sawl sy’n gofalu am yr anifail o ddydd i ddydd e.e. y stablwr, hyfforddwyr ceffylau rasio ac ati.
  • Dim ond perchnogion sy’n cael gwneud cais am basbort.
  • Rhaid i’r pasbort fod gyda’r ceffyl bob amser oni bai ei fod yn cael ei gadw mewn stabl, mewn cae neu’n mynd i rywle ar droed. Bryd hynny, rhaid i’r pasbort fod ar gael o fewn tair awr.
  • Pan fydd ceffyl yn marw, rhaid i’r perchennog anfon y pasbort i’r Corff Cyhoeddi Pasbortau o fewn 30 diwrnod er mwyn cofnodi'r farwolaeth. (Caiff y pasbort ei ddychwelyd i’r perchennog ar ôl cwblhau’r broses hon ar gais y perchennog).

Rhestr wirio ar gyfer Iechyd Ceffylau

Mae’r Cyngor Sector ar gyfer Iechyd a Lles Ceffylau wedi cyhoeddi rhestr wirio ynghylch iechyd ceffylau.  Gellir gweld y rhestr wirio ar wefan Cymdeithas Milfeddygon Ceffylau Prydain (dolen allanol).