Skip to content

Rheolaethau swyddogol ar fwyd anifeiliaid a bwyd (Iechyd a Lles Anifeiliaid)

Dolenni perthnasol

Os gwelwch air neu derm nad ydych yn ei ddeall, edrychwch ar yr eirfa yma am esboniad.

Ym mis Ionawr 2000, cyhoeddwyd Papur Gwyn yr Undeb Ewropeaidd (UE) ar Ddiogelwch Bwyd. Ynddo, nodwyd bod angen sefydlu fframwaith ar draws y Gymuned Ewropeaidd ar gyfer rheolaethau swyddogol yn y maes hwn.

O ganlyniad, dyfeisiwyd y rheoliad canlynol - Rheoliad ((EC) Rhif 882/2004) (dolen allanol) . Mae’r rheoliad hwn yn darparu dull mwy cynhwysfawr ac integredig o lunio rheolaethau swyddogol ym meysydd bwyd anifeiliaid, bwyd, iechyd anifeiliaid a lles anifeiliaid, a fyddai'n seiliedig ar y risgiau, yn gymwys ledled yr UE, ac yn ymdrin â phob cam rhwng y fferm a'r bwrdd. Nod Rheoliad (EC) Rhif 882/2004 yw sicrhau rheolaethau swyddogol mwy cyson ac effeithiol ar draws y Gymuned Ewropeaidd ac yn sgil hynny, gwella safonau diogelwch bwyd a safonau o ran diogelu defnyddwyr, atal clefydau rhag lledaenu rhwng anifeiliaid a thrin anifeiliaid heb greulondeb. Mae hefyd yn anelu at sicrhau bod y trefniadau gorfodi yn fwy amlwg i'r defnyddwyr.

Mae Rheoliad (EC) Rhif 882/2004 yn ymdrin â'r trefniadau ar gyfer cyfreithiau ar fwyd anifeiliaid a bwyd ac â'r ddeddfwriaeth sy'n ymdrin ag iechyd anifeiliaid a lles anifeiliaid. Mae'r rheoliad yn amlinellu sut i weithredu yn hyn o beth, ac yn nodi'r egwyddorion i'w mabwysiadu gan yr awdurdodau cymwys sy'n gyfrifol am y rheolaethau swyddogol yn Aelod-wladwriaethau'r UE. Y rheoliad hwn hefyd yw'r sail gyfreithiol sy'n galluogi'r Comisiwn Ewropeaidd i asesu pa mor effeithiol yw trefniadau gorfodi cenedlaethol.

Deddfwriaeth genedlaethol

Mae Llywodraeth Cymru wedi bod wrthi'n paratoi deddfwriaeth genedlaethol er mwyn gweithredu Rheoliad (EC) Rhif 882/2004, yn benodol felly'r elfennau sy'n ymdrin ag iechyd a lles anifeiliaid. Mae'r mesurau cyfreithiol sydd eu hangen er mwyn cymhwyso Rheoliad (EC) Rhif 882/2004 i'w gweld yn Rheoliadau Rheolaethau Swyddogol (Anifeiliaid, Bwyd Anifeiliaid a Bwyd) (Cymru) 2006 (O.S. 2007/196 (W.15)) (dolen allanol). Cyflwynwyd deddfwriaeth ar yr un pryd yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon. Daeth y Rheoliadau i rym yng Nghymru ar 31 Ionawr 2007. Maent yn ategu Rheoliadau'r Asiantaeth Safonau Bwyd ar Reolaethau Swyddogol ar Fwyd Anifeiliaid a Bwyd (Cymru) 2006 (OS 2006/590 (W.66)) (dolen allanol ).

Mae Rheoliadau Rheolaethau Swyddogol ar Fwyd Anifeiliaid a Bwyd (Cymru) 2006 yn dynodi'r awdurdodau cymwys sy'n gyfrifol am y rheolaethau swyddogol mewn perthynas â rheolau iechyd a lles anifeiliaid, ac mewn perthynas â gofynion penodol y gyfraith bwyd anifeiliaid a bwyd. Yr awdurdodau cymwys yn hyn o beth yw Cynulliad Cenedlaethol Cymru a'r Awdurdodau Lleol (ac mae hyn yn cynnwys yr adegau hynny pan fo'r awdurdodau lleol yn gweithredu fel awdurdodau bwyd yn y meysydd y mae'r Rholiadau hyn yn ymdrin â hwy).

Mae'r Rheoliadau hefyd yn rhoi'r pwerau a ganlyn:

  • pwerau i'r awdurdodau cymwys rannu gwybodaeth 
  • pwerau i archwilwyr fynd ar safleoedd ffermwyr a busnesau eraill er mwyn archwilio gweithgarwch gorfodi awdurdod cymwys
  • pwerau i Gynulliad Cenedlaethol Cymru i ofyn am archwilio Awdurdodau Lleol
  • pwerau i archwilwyr yr Asiantaeth Safonau Bwyd ar safleoedd, i archwilio dogfennau etc, wrth gynnal archwiliadau ar ran Llywodraeth Cymru
  • pwerau i arolygwyr a benodir gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru, a chan yr awdurdodau lleol pan fyddant yn arfer yr hawliau mynediad sydd ganddynt eisoes, i ddod ag arbenigwyr y Comisiwn Ewropeaidd a swyddogion awdurdodau cymwys yr Aelod-wladwriaethau eraill gyda hwy
  • pwerau sy'n caniatáu i'r DU gynorthwyo Aelod-wladwriaethau eraill os torrir y gyfraith bwyd anifeiliaid neu fwyd 
  • pwerau sy'n rhoi sail gyfreithiol i adennill treuliau mewn achosion penodol o beidio â chydymffurfio â'r gyfraith

Yn ogystal, o dan Reoliadau Rheolaethau Swyddogol (Anifeiliaid, Bwyd Anifeiliaid a Bwyd) (Cymru) 2006, mae rhwystro archwilwyr, arolygwyr a'r rheini sy'n gwmni iddynt a swyddogion gorfodi, h.y. y rheini sy'n gorfodi darpariaethau'r O.S., a rhoi gwybodaeth ffug neu gamarweiniol i archwilydd, i arolygydd neu i swyddog gorfodi, yn dramgwydd. Y gosb o'ch dyfarnu'n euog gan ynadon o'r tramgwyddau hyn yw dirwy ar lefel 5 o'r raddfa safonol (£5,000 ar hyn o bryd) neu gyfnod o dri mis yn y carchar, neu'r ddau.