Skip to content

Gwyliau Bwyd, Siopau Fferm a Marchnadoedd Ffermwyr yng Nghymru

Dolenni perthnasol

Mae’r rhaglen Cyllid Grant Gwyliau Bwyd wedi bod yn rhedeg ers deuddeng mlynedd ac mae ar gael i grwpiau cymunedol ac awdurdodau lleol gefnogi gwyliau bwyd Cymru.
Cyfeiriadur Bwyd a Diod gan Bobl Cymru yw rhestr Llywodraeth Cymru o gynhyrchwyr bwyd a diod.
Os gwelwch air neu derm nad ydych yn ei ddeall, edrychwch ar yr eirfa yma am esboniad.
Enillydd Gwir Flas Siop Fferm Hawarden Estate
Mae gwyliau bwyd, siopau fferm a marchnadoedd ffermwyr yng Nghymru yn arddangos bwydydd lleol o Gymru sydd o ansawdd uchel. Mae’n werth ymweld â nhw.

Mae’r digwyddiadau hyn yn creu cyfle i gynhyrchwyr werthu yn uniongyrchol i’r cyhoedd. Gall siopa mewn gwyliau, marchnadoedd a siopau fferm fod yn ffordd amgylcheddol gynaliadwy o brynu bwyd sy’n dda i gynhyrchwyr, siopwyr a’r amgylchedd. Gall y mannau gwerthu hyn, sy’n boblogaidd gyda ffermwyr sy’n gwerthu bwydydd sy’n cael eu cynhyrchu drwy ddulliau llai dwys, helpu i leihau milltiroedd bwyd ac olion traed carbon. Mae cynnyrch sydd heb ei gludo am bellteroedd hir yn cyrraedd y stondin yn fwy ffres ac yn gyfoethog o ran maeth na’r bwydydd hynny sydd wedi’u storio ers amser hir.

Mae naws arbennig i’r gwyliau bwyd, marchnadoedd ffermwyr a siopau fferm ac maent hefyd yn cyfrannu at yr economi leol a bywyd yn y gymuned. Maent hefyd yn cynnig bwydydd da iawn. I ddod o hyd iddynt yn eich ardal chi, ewch i’r gwefannau canlynol:

Gwyliau Bwyd yng Nghymru

I gael dathliad afieithus o fwyd a diod, nid oes angen mynd dim pellach nag un o’r nifer o wyliau bwyd sy’n digwydd mwy neu lai bob penwythnos rhywle yng Nghymru.

Mae’n werth profi gŵyl fwyd yng Nghymru - mae ein gwyliau bwyd yn un bwrlwm o flasau, lliwiau ac arogleuon. Gallwch weld amryw o wahanol stondinau a gweithgareddau, ond y prif atyniad yw’r cynnyrch. Byddwch yn cael cyfle i flasu a phrynu rhai o’r bwydydd a diodydd gorau sydd gan Gymru i’w chynnig a hynny’n aml yn ffres o’r fferm neu’r gegin.

Un o’r gwyliau enwocaf yw Gŵyl Fwyd y Fenni, sy'n digwydd bob mis Medi. Gŵyl Fwyd a Diod Rhyngwladol Caerdydd yw un o’r mwyaf ac mae’n denu cynhyrchwyr bwyd a diod o’r dinasoedd y mae wedi’u gefeillio â hwy sef  Nantes, Stuttgart a Hordland ynghyd â chynhyrchwyr o Gymru hefyd. Mae nifer o wyliau llai hefyd ynghyd â gwyliau arbenigol megis Wythnos Bysgod Sir Benfro a Gŵyl Bwyd Môr Bae Ceredigion.  

Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru yn cydnabod y rôl sydd gan wyliau o’r fath o ran cyfrannu a’r economïau lleol, galluogi pobl i brynu’n lleol a lleihau milltiroedd bwyd, a hefyd o ran chwarae rhan ym mywyd cymdeithasol y cymunedau lleol.

Siopau Fferm yng Nghymru

Mae’n werth ymweld â’r siopau hyn drwy gydol y flwyddyn, ac maent yn dangos y cynnyrch lleol a thymhorol gorau sydd ar gael. Oherwydd eu bod gan amlaf yn gwerthu yn syth o’r cae, mae’r siopau fferm y rhoi cyfle i bobl brynu yn syth oddi wrth ffermwyr Cymru, sy’n golygu metrau bwyd nid milltiroedd. Mae’n tyfwyr a’n cynhyrchwyr yn frwd iawn dros fwyd o safon uchel ac maent yn falch iawn o fedru cynnig rhyw naws bersonol, gan gadw golwg ar eu cynnyrch o’r sied i’r bag siopa er mwyn cynnal ffresni a blas y bwyd.

Agorodd Siop Fferm Ystâd Hawarden, yn 2008 a sefydlodd enw da iddo’i hun fel un o’r lleoedd gorau i brynu bwyd ac yn gyflym iawn enillodd wobr y Gwir Flas yn y categori Masnachwr y Flwyddyn - a hynny ddwy flynedd yn olynol. Mae siopau fferm eraill sydd wedi ennill gwobrau yn cynnwys  Siop Fferm a Gril Cwmcerrig yng Ngorslas, Sir Gaerfyrddin, a Siop Fferm Llwynhelyg yn Sarnau, Ceredigion.

Marchnadoedd Ffermwyr

Byddai’n ddigon gwir disgrifio marchnadoedd fferm fel ffenomen y ddeng mlynedd ddiwethaf. Ym 1997 nid oedd yr un siop fferm yn y DU, erbyn hyn maent ym mhob man.

O’r Fenni i’r Trallwng, o ganol Caerdydd ac Abertawe i ganol Wrecsam, mae marchnadoedd fferm ar hyd a lled Cymru yn tynnu’r siopwyr a’r cynhyrchwyr ynghyd. Maent wedi dod yn rhan bwysig o’r gymuned mewn nifer o leoedd, yn cryfhau ansawdd bywyd mewn pentrefi bach a threfi a dinasoedd Cymru. Mae’r marchnadoedd yn denu’r rhai sydd wedi gwirioni ar fwyd gyda’u cynnyrch ffres, tymhorol sydd fel arfer yn cael eu gwerthu am brisiau cystadleuol iawn. I ffermwyr a chynhyrchwyr bwyd, mae’r farchnad yn lle da iddynt allu trafod gyda’u cwsmeriaid.

I gael gwybod mwy, edychwch ar wefan Cymru y Gwir Flas (dolen allanol).