Skip to content

Caffael tir ac iawndal

Llun o weiren bigog y tu allan i gae o feliau gwair

Mae Llywodraeth Cymru yn caffael ac yn rheoli tir ar gyfer rhwydwaith cefnffyrdd a thraffyrdd Cymru.

Mae ein cyfrifoldebau yn y maes hwn yn cynnwys:

  • Talu iawndal i dirfeddianwyr y mae gwaith adeiladu a gwaith cynnal a chadw ar ffyrdd yn effeithio arnynt.
  • Delio â cheisiadau am iawndal ar gyfer anafiadau corfforol neu ddifrod i eiddo sy'n digwydd yn sgil gwneud gwaith ar gefnffyrdd a thraffyrdd.
  • Cymryd camau cyfreithiol yn erbyn gyrwyr sy'n achosi difrod i rwystrau, arwyddion ffordd ac ati.
  • Rheoli rhaglenni i insiwleiddio eiddo sy'n gymwys, o dan y Rheoliadau Inswleiddio Swn (1975), i'w ddiogelu rhag swn sy’n cael ei achosi gan waith ffordd a thraffig.

Caffael tir

Prynu gorfodol yw'r prif ddull o gaffael tir ar gyfer traffyrdd. Mewn rhai achosion, pan na fydd ond nifer bach o dirfeddianwyr yn gysylltiedig â chynlluniau ffyrdd bach, mae tir yn cael ei gaffael ar sail cytundeb.

Mae gan Lywodraeth Cymru ddau brif gyfrifoldeb o ran caffael tir:

  • Rhoi'r ddeddfwriaeth a'r polisi perthnasol ar waith mewn dull cyson a theg.
  • Cyn belled ag y bo'n rhesymol bosibl gwneud hynny, diogelu hawliau'r rheini yr effeithir arnynt.

Darllenwch ein tafle "Cyfyngiad ar gaffael tir - sut mae'r broses yn effeithio ar eich cais" yn yr ardal 'Cyhoeddiadau'.

Rheoli tir ac eiddo

Wrth gaffael unrhyw dir ac eiddo sy'n ychwanegol i'r gofynion ar gyfer rhaglenni cefnffyrdd a thraffyrdd, rhaid rheoli'r broses yn briodol.

Ar hyn o bryd, mae Llywodraeth Cymru yn rheoli rhyw 47 o adeiladau preswyl, 11 o fusnesau masnachol ac amaethyddol, a 76 ardal o dir most of which are rented out.

Mae ambell ddarn o dir neu eiddo yn cael ei werthu os nad yw'n cael ei ddefnyddio ar ôl iddo gael ei gaffael ar gyfer gwaith ar y rhwydwaith cefnffyrdd a thraffyrdd. Mae hyn yn digwydd tua 20 o weithiau bob blwyddyn.

Egluro'ch hawliau

Cewch y dogfennau isod yn yr ardal 'Cyhoeddiadau'.

  • Eich cartref a phrynu
  • Eich cartref a niwsans o ddatblygiad cyhoeddus
  • Eich busnes a datblygiad cyhoeddus
  • Y ffermwr a datblygiad cyhoeddus
  • Inswleiddio rhag sŵn traffig
    • Pecyn Taliad Ymlaen Llaw
    • Ffurflen PL8
    • Hawliad i Ateb Rhybudd I Drafod Telerau.